Nominal Faiz ve Efektif Faiz Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Yılda birden fazla ödemeli faiz hesaplarında, yıl sonunda gerçekleşen faiz oranlarının hesaplanması nominal ve efektif faiz oranları terimini gündeme getirir. Nominal faiz oranı senelik rahat faiz oranını, efektif faiz oranı ise senelik bileşik faiz oranını ifade etmektedir. Hem nominal faiz oranı hem de efektif faiz oranı bankacılık sisteminde kullanılmaktadır.

Nominal Faiz Oranları

Kredi, mevduat, repo şeklinde çeşitli finansal ürünlerin faiz oranlarının karşı tarafa bildirilmesinde nominal faiz oranları kullanılır. Örnek olarak, banka müşteriye 3 ay vadeli kredi faizini bildirmek için senelik rahat (nominal) faiz oranını bildirir. Tüm bankalar vade ne olursa olsun mevduat faiz oranlarını açıklarken nominal faiz oranlarını duyuru ederler.

Efektif Faiz Oranları

Buna karşılık, efektif faiz oranı tarafların senelik bazda gerçek maliyet ve karlılıklarını hesaplamak için kullandıkları faiz oranıdır. Örnek olarak, aylık mevduatın bankaya olan gerçek getirisi şeklinde. Dolayısıyla, bu oranlar takip edilip işlemlerde kullanılmalarına rağmen konuşmalarda lanse edilmezler. Bir tek, sözgelişi, gömü bonosu getirilerinde açıklanmaktadırlar.

Paranın süre kıymetini dikkate alması sebebiyle finansal ürünlerin gerçek maliyet ve karlılık hesaplamasında efektif faiz oranları kullanılmaktadır.

  • Nominal Faiz Oranı
  • Efektif Faiz Oranı

Nominal Faiz Oranı Iyi mi Hesaplanır?

Nominal faiz oranı, senelik rahat faiz oranı anlamına gelmektedir. Buna nazaran:

rnom = n x r

rnom : Nominal faiz oranı

n : Yılda kaç faiz ödeme sürecinin bulunmuş olduğu

r : Dönemsel faiz oranı

Efektif Faiz Oranı Iyi mi Hesaplanır?

Efektif faiz oranı, senelik bileşik faiz oranı anlamına gelmektedir. Buna nazaran:

ref = (1 + r)n – 1

yada

ref = (1 + rnom / n)n – 1

ref = Efektif faiz oranı

ÖRNEK:

  1. Nominal faiz oranı %57 olsun;
  2. 3 ayda 1 kere faiz ödemeli,

olmak suretiyle efektif faiz oranlarını hesaplayalım:

a.

rnom = %57

n = 4

ref = (1 + 0,57 / 4)4 – 1

ref = %70,38

b.

n = 12

ref = (1 + 0,57 / 12)12 – 1

ref = %74.5

Örnek Mesele

Gömü bonosunun 104 günlük getirisi %13,5’tir. Nominal ve efektif getirilerini hesaplayınız.

q = 365 / 104 = 3,5096

rnom = 3,5096 x 13,5

rnom = 47,37 %

ref = (1 + (0,4737 / 3,5096))3,5096 – 1

ref = %55,96

Bundan önceki yazımız olan ​​Öğretmenler İçin Düşük Faizli Kredi Veren Bankalar başlıklı makalemizi de okumanızı tavsiye ederiz.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir