Vergi Matrahı Nedir?

Vergi Matrahı Ne Demek?

Bu yazımızda sizlerle vergi matrahı nedir sorusunun yanıtını arayacağız. Bu kapsamda vereceğimiz bilgiler yardımıyla veri matrahı ile ilgili olarak kafanızda yer edinen sual işaretlerini yok etmiş olacaksınız. Ilk olarak vergi matrahının tanımıyla başlamış olalım. Vergi matrahı, vergi hesaplamasında esas alınan kıymet yada miktara matrah adı verilir. Bu matrahın üstüne vergi tarifesi uygulanmak kaydıyla bir vergi borcu hesaplanmaktadır.

Vergi matrahı iki çeşittir. Kıymet esaslı (Ad Valorem Matrah) ekonomik unsurların değerleri esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu matrah için belli bir vergi oranı belirlenmektedir. Bu durumu bir örnekle açıklayacak olursak, bir kazançtan %20 vergi almak uygun bir örnek olacaktır. Diğeri ise Miktar Esaslı Matrah (Spesifik Matrah) ise parasal kıymet düşük olan vergi mevzularında uygulamaya konulmuş olan matrah türüdür. Bir örnekle açıklarsak geçişlik harçları kafi olacaktır.

Vergi Matrahı Belirleme Şartları

Vergi matrahı nedir temalı yazımızda vergi matrahı belirlenirken göz önüne alınan şartlar ile devam edelim. Bunlarda aşağıdaki gibidir:

  • Beyan Usulü: Beyan usulüne bakılırsa yükümlü yada vergi sorumlusu vergi matrahını kanunda belirlenen esaslara bakılırsa saptamak suretiyle vergi dairesine yazılı olarak iletir. Vergi dairesi yalnızca bildiri ile iletilen matrahın doğru olup olmadığını denetlemektedir.
  • Dış Göstergeler (Karineler) Usulü: bu usulde ise malum değerlerden bilinmeyen bir değerin varlığı belirlenir. Mesela mükellefin gelir ve servetinin ölçüsü olarak bazı dış göstergelerden yararlanmak esastır. İşçi sayısı, makine ve alet sayısı ile mükellefin vergi ödeme gücü ortaya çıkarılır. Verimsiz olmasıyla birlikte adaletsiz bir usul olarak öne çıkar.
  • İdare Tarafınca Takdir Usulü: Vergi matrahının vergi idaresi tarafınca tek taraflı olacak halde saptanması durumudur. Takdir komisyonları Vergi Usul Kanununun öngördüğü durumlarda ve belirttiği maddelere bakılırsa matrahı belirler. Bununla beraber kar hadleri ve zirai kazançlar merkez ile il komisyonları da matrahın belirlenmesine dönük hizmetler olarak görülür.
  • Götürü Usulü: Vergi matrahı nedir konumuzla ilgili olarak son usul budur. Götürü usulünde, matrah yönetim tarafınca saptanır. Fakat karineler ve yönetim tarafınca takdir usullerinde olduğu benzer biçimde her yükümlü için ayrı olarak değil, yükümlüler gruplar halinde yapılır.

Bundan önceki yazımız olan EFT Ne Zaman Hesaba Geçer? Düşer? 2021 [Çözüldü.] başlıklı makalemizi de okumanızı tavsiye ederiz.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir